ပတ်ဝန်းကျင်ကာကွယ်ရေးတွင် DO စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့်အရေးပါပါသနည်း။

သင်သည် သက်ဝင်လှုပ်ရှားပြီး သန့်ရှင်းသော ချောင်းတစ်ခုကို ဖြတ်သန်းလျှောက်လှမ်းနေကြောင်း စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ သင်သည် နက်ရှိုင်းစွာ အသက်ရှု၍ စီးဆင်းနေသောရေမှ ရရှိသော စွမ်းအင်ကို စုပ်ယူလိုက်ပါသည်။ ၎င်း၏ လှပမှုသည် ရေစီးကြည်လင်မှု၏ အလှအပထက်ကို ကျော်လွန်သည်။ မျက်နှာပြင်အောက်တွင် ရေငုပ်သက်ရှိအားလုံးအတွက် အဓိကအားပေးသော မျက်စိဖြင့်မမြင်ရသည့် အရာတစ်ခုရှိပါသည်- ပျော်ဝင်နေသော အောက်ဆီဂျင် (DO) ဖြစ်ပါသည်။ DO ကိုစောင့်ကြည့်ခြင်းသည် မြစ်၊ ကန် သို့မဟုတ် သမုဒ္ဒရာ၏ နှလုံးခုန်နှုန်းကို တိုင်းတာခြင်းကဲ့သို့ဖြစ်ပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံပညာရှင်များ၊ ရေသန့်စင်ခြင်းလုပ်သားများနှင့် ဇီဝကျန်းမာရေးပညာရှင်များအတွက် DO ကိုတိုင်းတာခြင်းသည် နည်းပညာဆိုင်ရာ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုထက် ပိုပါသည်- ၎င်းသည် ဇီဝစနစ်၏ကျန်းမာရေးကို ပြောပြပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ၏ အောင်မြင်မှုကို တိုင်းတာပေးပါသည်။ ရေအရင်းအမြစ်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် ဤအရေးကြီးဓာတ်ငွေ့ကို ခြေရာခံခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့် အခြေခံကျသောလုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည်ကို စူးစမ်းလေ့လာကြပါစို့။

ပျော်ဝင်နေသော အောက်ဆီဂျင်ဆိုတာ တကယ်တော့ ဘာလဲ။

ပထမဆုံး ကျွန်ုပ်တို့ တိုင်းတာနေသည့်အရာကို ရှင်းလင်းပါမည်။ ရေမော်လီကျူး (H2O) တွင် အောက်ဆီဂျင် ပါဝင်သော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့စောင့်ကြည့်နေသော ပျော်ဝင်နေသည့် အောက်ဆီဂျင်မှာ လေထုမှ ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ရေတံခွန်များနှင့် ရေလျှောများရှိ လှိုင်းတံပိုးများကြောင့် ရေထဲသို့ ရောနှောဝင်ရောက်ပြီး ရေဝပ်အပင်များနှင့် ရေဝပ်အယ်လ်ဂဲများ၏ အလင်းစုစုံခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်မှ ဘေးကင်းထွက်လာသော အောက်ဆီဂျင်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ ငါးများ၊ အကောင်မဲ့ သက်ရှိများ၊ ဘက်တီးရီးယားများနှင့် ရေထဲတွင်နေထိုင်သော သက်ရှိအားလုံးက ဤပျော်ဝင်နေသော အောက်ဆီဂျင်ကို အသက်ရှူရန် မှီခိုနေကြပါသည်။ ရေထဲရှိ DO ပမာဏသည် အလွန်နူးညံ့သော ဟန်ချက်ညီမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အပူချိန် (အေးသောရေတွင် အောက်ဆီဂျင်ပိုမိုပါဝင်ခြင်း)၊ ဆားဓာတ်၊ လေအိတ်ဖိအားနှင့် ဇီဝလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်မှုတို့ကဲ့သို့သော အချက်များက အမြဲတမ်း ဩဇာလွှမ်းမိုးနေပါသည်။

ပျော်ဝင်နေသော အောက်ဆီဂျင်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အဘယ့်ကြောင့် အလွန်အရေးကြီးပါသနည်း။

ပျော်ဝင်နေသော အောက်ဆီဂျင်သည် ရေဝပ် စနစ်တကျ ကျန်းမာရေး၏ အခြေခံငွေကြေးဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း၏ ပါဝင်မှုအချိုးက ရေအား ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သော သက်ရှိမျိုးစိတ်များကို တိုက်ရိုက် ဆုံးဖြတ်ပေးပါသည်။

ရေဝပ်သက်ရှိများအတွက် အသက်ရှင်မှု၏ အရေးပါသော လက္ခဏာ
ရေတွင်နေရှင်သန်သည့် အမျိုးစိတ်တိုင်းတွင် အောက်ဆီဂျင်ပမာဏ (DO) လိုအပ်ချက်ရှိပါသည်။ တြိတ်ငါးကဲ့သို့ ရေအေးတွင်နေ ငါးများသည် အောက်ဆီဂျင်ပမာဏမြင့်မားစွာ (mg/L ၈ ထက်မက) လိုအပ်ပြီး ကပ်ငါးနှင့် ကပ်ဖားငါးအမျိုးစိတ်အချို့မှာ ပမာဏနိမ့်ပါးမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိပါသည်။ DO ပမာဏ mg/L ၅ အောက်သို့ ကျဆင်းလာပါက အမျိုးစိတ်အများအပြား ဖိစီးမှုကို ခံစားရပြီး mg/L ၂ အောက်သို့ ကျဆင်းပါက အောက်ဆီဂျင်မဲ့ အခြေအနေ (hypoxic conditions) ဖြစ်ပေါ်ကာ ငါးများသေဆုံးမှုနှင့် "သေဆုံးနေသောဇုန်များ" ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အောက်ဆီဂျင်ကိုမလိုအပ်သည့် ဘက်တီးရီးယားများသာ ရှင်သန်နိုင်ပါသည်။ ဤဖြစ်ရပ်များသည် ဒေသခံ အစာကွန်ရိုးနှင့် ဇီဝမျိုးကွဲများ ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ဘေးအန္တရာယ်များ ဖြစ်ပါသည်။

ညစ်ညမ်းမှု၏ အဓိကညွှန်ပြချက်
DO သည် အော်ဂဲနစ်ညစ်ညမ်းမှုကို ဖော်ပြသည့် လုံးဝကိုက်ညီသော အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ညွှန်ပြချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ လယ်ယာထွန်ယက်မှ ရရှိလာသော အာဟာရဓာတ်များ သို့မဟုတ် ကုသမထားသော စွန့်ပစ်ရေများတွင် ပါဝင်သည့် အာဟာရဓာတ်များသည် ရေတွင်းရေကန်များတွင် အလွန်အမင်း တိုးပွားလာနိုင်သည့် အလိဂ် (algae) များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤ algae များ သေဆုံးသောအခါ ဘက်တီးရီးယားများက ၎င်းတို့ကို ဖြိုခွဲပေးစဉ် အော်က်စီဂျင်ပမာဏ အလွန်အမင်း သုံးစွဲရသောကြောင့် DO ပမာဏ ရုတ်တရက် ကျဆင်းလာခြင်း ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဤဖြစ်စဉ်ကို eutrophication (ယူထရိုဖစ်ကေးရှင်း) ဟုခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် DO ပမာဏတွင် ဆက်တိုက်ကျဆင်းနေသည့် အခြေအနေသည် ရေအရင်းအမြစ်တစ်ခုသည် ညစ်ညမ်းမှုမှ အလွန်အမင်း ဖိစီးမှုကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း သတိပေးသည့် အဓိက သတိပေးအချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

သက်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများနှင့်ကိုက်ညီမှုနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် သော့ချက်မီတာ
သောက်သုံးရေအရင်းအမြစ်များ၊ ငါးဖမ်းရာရေကန်များနှင့် အပန်းဖြေရာရေကန်များအပါအဝင် ရေအမျိုးအစားတိုင်းအတွက် အနည်းဆုံး DO စံချိန်စံညွှန်းများကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အစိုးရများက သတ်မှတ်ထားပါသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် မြို့နယ်များအနေဖြင့် ရေထုတ်လွှတ်ခွင့်လိုင်စင်များနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း သက်သေပြရန်အတွက် အော်ဒီဂျင်ဓာတ်ပါဝင်မှုမီတာများဖြင့် တိကျပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်စောင့်ကြည့်မှုများ ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ ထို့အပြင် ပျက်စီးနေသော ရေကြောင်းများကို ပြန်လည်ထူထောင်ရေးစီမံကိန်းများအတွက် DO အဆင့်များကို အချိန်ကာလအတိုင်း စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အောင်မြင်မှုကို တိုင်းတာရာတွင် အဓိကမီတာဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် "ကျွန်ုပ်တို့၏ သန့်စင်ရေးလုပ်ငန်းများသည် အသက်တာအတွက် ရေကို တကယ်ပိုမိုကျန်းမာစေပါသလား" ဟူသော အဓိကမေးခွန်းကို ဖြေကြားပေးပါသည်။

စောင့်ကြည့်မှု၏ အဆင့်တက်တိုးတက်မှု - လက်သည်းဖြင့်စောင့်ကြည့်ခြင်းမှ အော့ပတစ်ကိရိယာဖြင့် စောင့်ကြည့်ခြင်းသို့

ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် လျှပ်စစ်ဓာတုဆန်ဒရိုက်သည် စံပြုကိရိယာဖြစ်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အကြိမ်ကြိမ်ပြန်ညှိရန်၊ မျက်နှာပြင်အစားထိုးရန် လိုအပ်ပြီး စီးဆင်းမှု (သို့) ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် တည်ငြိမ်မှုမရှိသော ဖတ်ရှုမှုများဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်။ ၎င်း၏ ထိန်းသိမ်းမှုသည် အမြဲတမ်းစိန်ခေါ်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ အောပ်တီကယ် ပျော်ဝင်နေသော အောက်ဆီဂျင်ဆန်ဒရိုက်များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ဤနယ်ပယ်သည် တော်လှန်ပြောင်းလဲမှုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ဤခေတ်မီဆန်ဒရိုက်များသည် အလင်းပြန်တိမ်ပျောက်မှု (fluorescence quenching) ကို အခြေခံ၍ လုပ်ဆောင်ပါသည်။ ဆန်ဒရို၏ အဖျားတွင် အထူးအရောင်တစ်မျိုးကို အလင်းဖြင့် စေ့ဆော်ပေးပြီး ထုတ်လွှတ်သော အလင်းပြန်တိမ်ပျောက်မှု၏ အင်တင်ဆစ်တီနှင့် ကြာချိန်သည် တည်ရှိသော အောက်ဆီဂျင်မော်လီကျူးများ၏ ပမာဏနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ဆန်ဒရိုသည် DO တန်ဖိုးကို တိကျစွာတွက်ချက်ရန် ဤပြောင်းလဲမှုကို တိုင်းတာပါသည်။

ဤနည်းပညာသည် ကွင်းဆင်းလုပ်ကိုင်သူများအတွက် အမှန်တကယ်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စေသည်။ အောပ်တီကယ်ဆန်ဒရိုများသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရေရှည်တည်ငြိမ်မှုကိုပေးပြီး ထိန်းသိမ်းမှုအနည်းငယ်သာလိုအပ်ပြီး (မျက်နှာပြင် သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ငွေ့များကို အစားမထိုးရန်)၊ ပိုမိုမြန်ဆန်သော တုံ့ပြန်မှုအချိန်များရှိပြီး ရိုးရာဆန်ဒရိုများကို ညစ်ညမ်းစေသော ရေစီးကြောင်း (သို့မဟုတ်) အဖျော်ယမကာများကို အဓိကထားမထားဘဲ အဓိကအားဖြင့် မထိခိုက်ပါ။

ပို၍ကျယ်ပြန့်သော ရှုထောင့်: DO ကို နေရာကွက်တွင်

ကျွမ်းကျင်သော ပတ်ဝန်းကျင်စောင့်ကြည့်မှုသည် DO ကို သီးခြားအဖြစ် မမြင်သင့်ကြောင်း နားလည်ပါသည်။ ၎င်း၏ အမှန်တကယ် အထောက်အထားအဖြစ် အင်အားကို အခြားသော အဓိက ပါရာမီတာများနှင့် ဆက်စပ်စေခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် များပါရာမီတာ sonde များနှင့် ပေါင်းစပ်စောင့်ကြည့်မှု စခန်းများသည် အလွန်တန်ဖိုးရှိပါသည်။

• pH နှင့် DO: အလင်းစုစုံခြင်းသည် DO ကို တိုးပွားစေပြီး pH ကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးပါသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အသက်ရှူခြင်းနှင့် ပုပ်သိုးခြင်းတို့သည် နှစ်ခုစလုံးကို လျှော့ချပေးပါသည်။

• အပူချိန်နှင့် DO: ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ပို၍နွေးသောရေသည် အောက်ဆီဂျင်ပို၍နည်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် အပူချိန် ရုတ်တရက် မြင့်တက်မှုသည် DO ကျဆင်းမှုကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

• BOD/ COD နှင့် DO: ဇီဝကမ္မအောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက် (BOD) နှင့် ဓာတုဗေဒအောက်ဆီဂျင်လိုအပ်ချက် (COD) တို့သည် ရေနမူနာတစ်ခုသည် အောက်ဆီဂျင်ကို မည်မျှ သုံးစွဲမည်ကို ခန့်မှန်းရန် ဓာတ်ခွဲခန်းစမ်းသပ်မှုများဖြစ်ပါသည်။ သုံးစွဲမည် bOD/COD မြင့်မားသော ဖတ်ရှုမှုများသည် ပတ်ဝန်းကျင် DO အဆင့်များတွင် အနာဂတ်တွင် ကျဆင်းမှုဖြစ်နိုင်ခြေကို ခန့်မှန်းပေးပါသည်။

ဤပါရာမီတာများကို အတူတကွ ခြေရာခံခြင်းဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်စီမံခန့်ခွဲသူများသည် သဘာဝဆိုင်ရာ ရာသီအလိုက် DO ပြောင်းလဲမှုများနှင့် မလှုံ့ရှိုးမှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အကျပ်အတည်းကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် ပိုမိုအချိန်မီ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့၏ရေများ၏အနာဂတ်အတွက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်လာမှုတို့မှ ကြီးထွားလာနေသော စိန်ခေါ်မှုများကို ကျွန်ုပ်တို့ ရင်ဆိုင်နေရသည်နှင့်အမျှ၊ တိကျပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပတ်ဝန်းကျင်စောင့်ကြည့်ရေး၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ယခင်ကထက် များစွာအရေးပါလာပါသည်။ ခိုင်မာသော optical DO မီတာများကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့်ကိရိယာများသည် ကိရိယာများထက်ပိုပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ရေထဲတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျယ်ပြန့်သော အာရုံခံကိရိယာများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အဖိုးတန် ရေနေဂေဟစနစ်ကို ကာကွယ်ရန်၊ စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရန် လိုအပ်သော လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သော အချက်အလက်များကို ပေးပါသည်။ ကျန်းမာသော အောက်ဆီဂျင်ပါဝင်မှုအဆင့်ကို သေချာစေခြင်းသည် နောင်လာမည့် မျိုးဆက်များအတွက် တက်ကြွပြီး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာကာ အသက်ရှင်သန်စေသော ရေလမ်းကြောင်းများကို သေချာစေခြင်းနှင့် တူညီပါသည်။